ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΟΛΗ ΤΗΝ ΑΜΟΡΓΟ

Πρώτοι στο χορό και στις προπονήσεις
είναι οι μαθητές από τα Θολάρια

Ήταν φαίνεται τόσο τα ζητήματα που απασχολούσαν μέχρι πρότινος τους Αμοργίνους, ώστε για το ποδόσφαιρο και τα συναφή με αυτό αθλήματα να μην υπάρχει κάποια ομάδα ή σωματείο που να στεγάζει τις προσπάθειες των νέων. Γι’ αυτό το λόγο, όπως μας είπε ο πρόεδρος της «Αθλητικής Ένωσης Αιγιάλης» Παναγιώτης Κωβαίος, κατά τη διάρκεια της γιορτής που έκαναν πρόσφατα στα Θολάρια, στα τέλη του 2005 ιδρύθηκε ή Ένωση με στόχο την ανάπτυξη του αθλητισμού και της συναδελφικότητας στο νησί. Στην αρχή οι δραστηριότητές της απευθύνονταν κυρίως στους νέους των χωριών της Αιγιάλης οι οποίοι ανταποκρίθηκαν θερμά στην πρόσκληση της δημιουργίας ομάδων και τη διοργάνωση τοπικών τουρνουά. Μέχρι στιγμής τα πράγματα πάνε καλά, ήδη μια ποδοσφαιρική ομάδα ανδρών για πρώτη φορά βγήκε εφέτος έξω από το νησί και πήρε μέρος σε ένα τουρνουά 5Χ5 στη Σύρο, ενώ ελπίδες για διακρίσεις τρέφει για την προσεχή χρονιά και η ομάδα βόλευ νεανίδων την οποία προπονεί ο συμπατριώτης τους αθλητής του βόλευ, Μιχάλης Γαβαλάς. Σημειώνεται, ότι στις ομάδες υποδομής ποδοσφαίρου συμμετέχει το σύνολο σχεδόν των μαθητών! Αυτό όμως που προσπαθεί να καλλιεργήσει η δραστήρια Ένωση και αποτελεί πλέον το βασικό της στόχο, είναι η Δημιουργία της «Αθλητικής Ένωσης Αμοργού» και βεβαίως τη δημιουργία κανονικού σταδίου με τις απαραίτητες για τον κλασσικό αθλητισμό εγκαταστάσεις.
Γλυκό αρχίζει το καλοκαίρι στην Αμοργό, η Ένωση όμως δεν είναι στον πάγκο! Μετά την περσινή επιτυχία που είχαν οι αγώνες μπιτς – βόλευ στην παραλία της Αιγιάλης, με τη συμμετοχή παραπάνω από 10 ομάδων, διοργανώνει από τις 30/6 μέχρι 6/7 το φετινό τουρνουά και περιμένει αντιπάλους από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο. (Σχετικές πληροφορίες στο τηλ. 2285073556).

ΜΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Ευλάβεια και ευαισθησία από την
Κηφισιά στον ψηλό «Παρνασσό»

Όταν εκδήλωσαν το ενδιαφέρον τους να μάθουν αγιογραφία, -ένας αριθμός από κυρίες της Κηφισιάς- ασφαλώς και δεν πίστευαν πως θα έρχονταν κάποια ημέρα, που ορισμένες απ’ αυτές θα έβλεπαν τα διακεκριμένα σε πανελλήνιο διαγωνισμό, όπως τον φετινό ΚΗ΄ του ιστορικού Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» έργα τους, ανηρτημένα την περασμένη εβδομάδα στην μεγάλη, των εκθέσεων αίθουσά του.
Έτσι η Σέβη Ρουσσάκη βραβεύτηκε με τα έργα της «Γέννηση» και «Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος» έργα που δουλεύτηκαν με αυγοτέμπερα σε λειασμένες από τον Τρικεριώτη ποταμό ρίζες πλατάνων. Η Βάσω Νίκα πήρε έπαινο για την «Αγία Βαρβάρα» των παιδικών της χρόνων και τον «Άγγελο Κυρίου». Η Κατερίνα Βασιλάκου – Καραθανάση συμμετείχε με την «Παναγία του Χάρου», μια σπάνια εικόνα από τους Λειψούς ως αρχέτυπο και τριών άλλων αγίων και η Κάρμεν Κορωναίου έλαβε μέρος με το έργο της που ήταν μια λεπτομέρεια από το «Μη μου άπτου». Επίσης, μαζί με τα έργα των αγιογράφων του Πολιτιστικού, αναρτήθηκαν και έργα της ζωγράφου Ναταλίας Θεοδωράτου η οποία παρακολουθεί κι αυτή τα σχετικά μαθήματα στο εργαστήρι.
Τα μαθήματα του Εργαστήριου Αγιογραφίας του Πολιτιστικού Κέντρου Κηφισιάς (τηλ. 2106233491) γίνονται κάθε Τρίτη σε μια φωτεινή αίθουσα του όμορφου, ιστορικού κτιρίου της «Βίλας Δροσίνη», από την αγιογράφο Μαρία Καρδαρά – Δημητριάδη η οποία διδάσκει εθελοντικά και καθώς λέει, όλες οι μαθήτριές της μπορούν να διακριθούν γιατί διαθέτουν το καλλιτεχνικό μεράκι και την πίστη που απαιτεί αυτή η σεμνή τέχνη. Η προσπάθειά μας ν’ ανοίξουμε την πόρτα του «Παρνασσού», συνεχίζει, στέφθηκε με επιτυχία, δίνοντας και στις άλλες μαθήτριες την πίστη και την ελπίδα πως αν δουλέψουν με αγάπη το έργο τους, με υπομονή και θέληση, είναι όλα δυνατά.


Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",
00/02/2008, σελ. 62, στήλη "Ανθρώπινα"

ΚΙΒΩΤΟΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Έτσι που το έφεραν τα χρόνια, η γενιά τους χρεώθηκε να σώσει αυτά που ενώ πριν από λίγα χρόνια ενώ ήταν κομμάτι της ζωής τους κόντεψε να χαθούν για πάντα…

Φυσικά και δεν υπάρχει πλέον εύγλωττος λόγος από των αριθμών και όταν μάλιστα αυτός εκφράζει ψυχρά και την πραγματικότητα, τότε είναι περιττό να μιλάμε για συμπτώσεις. Ο λόγος για το χωριό Τριπόταμος – Τατάρνα το έλεγαν παλιότερα- και 1957 που αριθμούσε περισσότερες από 1000 ψυχές, στα δυο σχολεία του πήγαιναν συνολικά 176 μαθητές! Σήμερα όλο το χωριό μετράει περίπου 170 μονίμους κατοίκους και το ωραίο πέτρινο σχολείο του που συμπλήρωσε πέρσι 50 χρόνια ζωής, ζωντανεύουν πλέον μόνο 7 παιδιά! Όλοι δε οι μαθητές του, Γιώργος και Νίκος Βασιλείου, Σπυριδούλα, Νίκη και Βασίλης Μπουκουβάλας και Κωνσταντίνος και Δημήτρης Κόπανος, προέρχονται μόνο από τρεις οικογένειες και συμπληρώνουν και τις έξι τάξεις! Ο μονοψήφιος αριθμός των μαθητών, ο οποίος του χρόνου σίγουρα θα γίνει μικρότερος, δεν ενθουσιάζει καθόλου το δάσκαλο Βασίλη Κόπανο ο οποίος αφού πέρασε 6 χρόνια στα θρανία του ίδιου σχολείου, διδάσκει τα παιδιά του χωριού του συνεχώς επί 25 ολόκληρα χρόνια, ούτε φυσικά και τη μικρή τοπική κοινωνία του Τριποτάμου η οποία προσπαθεί με κάθε τρόπο να κρατηθεί στη γη των προγόνων της. Γι’ αυτό το λόγο, ο δάσκαλος με τα παιδιά εδώ και μερικά χρόνια άρχισαν και συγκεντρώνουν αντικείμενα του τοπικού πολιτισμού, τα φροντίζουν με ιδιαίτερη αγάπη και τα εκθέτουν με καμάρι στο μικρό λαογραφικό μουσείο που στεγάζεται σε μια αίθουσα του σχολείου. Στόχος όλων στον Τριπόταμο, είναι το σχολείο με τη μικρή συλλογή του να λειτουργήσει και μετά το κλείσιμό του ως χώρος γνώσης και συνέχειας του πολιτισμού της περιοχής και οι επόμενες γενιές να έχουν ένα σημείο αναφοράς για την τοπική ιστορία.

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",

29/01/2008, σελ. 2, στήλη "Ανθρώπινα".

ΟΙ ΥΦΑΝΤΡΕΣ ΤΟΥ ΤΡΙΠΟΤΑΜΟΥ

Σε ένα χωριό που έσφυζε κάποτε από ζωή, μόνο δυο γυναίκες έμειναν να συντηρούν μια σπουδαία τέχνη και να μπορούν μάλιστα να ζουν από αυτή.

Άνθρωποι που έβλεπαν μακριά, έσπειραν κάποτε την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο στην καρδιά της Ευρυτανίας, αλλά όπως αποδείχθηκε, το γόνιμο έδαφος εκείνης της εποχής στέρφεψε μέσα σε δυο – τρεις δεκαετίες καθώς έπαψε να το αρδεύει πλέον η ζώσα ιθαγένεια και ο κόσμος σκόρπισε στους τέσσερις ανέμους.
Ο λόγος για το εργαστήριο ταπητουργίας που υπολειτουργεί σήμερα στο χωριό Τριπόταμος της Ευρυτανίας και το γεγονός, πέρα από την οικονομική του διάσταση κρύβει δυστυχώς την τραγική πραγματικότητα για όλη την Ελλάδα και της οποίας κύρια έκφραση είναι η ολοκληρωτική αποψίλωση της επαρχίας από νέες και ικανές να εργαστούν, γυναίκες. Το εν λόγω εργαστήριο, το οποίο ανήκει στο Ινστιτούτο Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης του Υπουργείου Υγείας λειτούργησε για πρώτη φορά πριν από 35 χρόνια στο χωριό Βούλπη και μέσω της εκμάθησης μιας ωραίας τέχνης είχε ως στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος των γυναικών της περιοχής. Εκείνα τα χρόνια, λέει η υπεύθυνη του ΙΚΠΑ, Αθηνά Τσίπρα, (δεξιά) η οποία συμπληρώνει 31 χρόνια στην υπηρεσία του, δεν υπήρχε γυναίκα που να μη θέλει να καθίσει στον αργαλειό και έβγαζε καλό μεροκάματο. Η λαμπρή του περίοδος ήταν δε όταν από τη Βούλπη, το 1977 μεταφέρθηκε στο διπλανό χωριό Παλαιοκατούνα, απ’ όπου λόγω έλλειψης χεριών πριν από τρία χρόνια μεταφέρθηκε στον Τριπόταμο. Εκεί υπήρχαν μόνο δυο ενδιαφερόμενες για δουλειά γυναίκες, η Αντιγόνη Βλαχάκη – Μπουκουβάλα (αριστερά) και η Μάρθα Τελώνη και έτσι ηχούν πάλι τα χτένια του πάνω στα χρωματιστά νήματα. Οι προαναφερόμενες γυναίκες δηλώνουν ευχαριστημένες από αυτή την κερδοφόρα ενασχόληση και πολύ θα ήθελαν να ακολουθήσουν και άλλες το παράδειγμά τους, αλλά όπως λένε, ούτε ένας, ούτε δυο κούκοι φέρνουν την άνοιξη!

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",

6/02/2008, σελ. 2, στήλη "Ανθρώπινα".

Ο ΠΕΤΡΙΝΟΣ ΤΡΙΦΤΗΣ ΤΗΣ ΥΠΟΜΟΝΗΣ

Ο χειροκίνητος «τρίφτης» του ελαιοκάρπου θυμίζει πως μια σταγόνα λάδι, ήθελε κάποτε και δύναμη και υπομονή

Μια παράξενη μεγάλη πέτρα στην αυλή του Βαγγέλη Βασιλόπουλου, ίσως περάσει απαρατήρητη στον επισκέπτη του συνοικισμού Πύρνος, της παλιάς παραποτάμιας κοινότητας Επισκοπή της Ευρυτανίας, η οποία εδώ και 42 χρόνια βρίσκεται στο βυθό της λίμνης Κρεμαστών. Αυτή η λειασμένη από τον ποταμό πέτρα στην οποία ο τεχνίτης έσκαψε με υπομονή μια βαθιά τρύπα, τόση όσο να χωρά ένα χέρι, ήταν το οικογενειακό ελαιοτριβείο. Με συνεχείς παλινδρομικές κινήσεις κυλούσε πάνω στο σωρό με τις ελιές και τις έκανε ελαιώδη πολτό, ο οποίος μετά από μια επίμονη διαδικασία πίεσης με χέρια και πόδια και με τη βοήθεια θερμού νερού έβγαινε το πολύτιμο υγρό. Αυτό ήταν και το κυριότερο προϊόν εκείνης της όμορφης κοιλάδας η οποία βρισκόταν δίπλα στον κοινό ρου των ποταμών Μέγδοβα και Τρικεριώτη που ανταμωμένοι κινούσαν από τη Σμίξη για να συναντήσουν το μεγάλο αδελφό τους Αχελώο στα Τριπόταμα και όλοι μαζί να καταλήξουν στη θάλασσα του Πατραϊκού. Όλα αυτά βέβαια γίνονταν πριν η Επισκοπή, η οποία αποκαλούνταν και «περιβόλι της Ευρυτανίας» για την πληθώρα των καρποφόρων δέντρων της, θυσιαστεί στο βωμό της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Από τον κατάκλιση δεν γλίτωσε τίποτα, μόνο ότι μπορούσαν να κουβαλήσουν οι άνθρωποι στα χέρια τους και ανάμεσά τους, αυτή η πέτρα, η χρήση της οποίας μπορεί μεν να είναι ξεπερασμένη, η αίσθηση όμως που δημιουργεί στον Βαγγέλη, ο οποίος ως Πρόεδρος του Συλλόγου Επισκοπιανών, (τηλ. 6977291536) προσπαθεί να συγκεντρώσει ότι διασώθηκε από τα νερά και τον χρόνο με σκοπό τη δημιουργία ενός χώρου καλλιέργειας της μνήμης για τη βυθισμένη μικρή πατρίδα, είναι σαν να ξεφυλλίζει το προσκλητήριο των απόντων απ’ αυτό τον ωραίο αγώνα…

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",

09/10/2007, σελ. 2, στήλη "Ανθρώπινα".

ΟΤΑΝ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΧΕΙ ΓΕΡΑ ΘΕΜΕΛΙΑ

Το γεφύρι ήταν στην αυλή του σπιτιού της Φτερόλακκας που γεννήθηκε ο Λεωνίδας Τελώνης και η ανάδυσή του, του θυμίζει τον κόσμο που θάφτηκε στα νερά

Όπως κάθε μεγάλο έργο, έτσι και το περίφημο γεφύρι του Μανώλη στον Αγραφιώτη ποταμό κουβαλούσε πάντοτε στην καμαρωτή ράχη του, το δικό του, αληθινό μύθο!
…Κάποιος Μανώλης, από το χωριό Χρύσω Ευρυτανίας, άνθρωπος θεόφτωχος, στάθηκε τυχερός όταν μια ημέρα, πριν από 400 περίπου χρόνια βρήκε σε ένα χωράφι ένα καζάνι χρυσάφι και εκτός από ένα σωρό εκκλησίες που έκανε και πάμπολλες ευεργεσίες, θέλησε να βοηθήσει τους συντοπίτες του οι οποίοι κινδύνευαν όταν προσπαθούσαν να διαβούν το θυμωμένο ποταμό. Έτσι διέθεσε τρεις φτιαριές χρυσάφι στους μαστόρους για να γίνει το γεφύρι που πήρε το όνομά του και από τότε τον μακάριζαν όλοι στα Άγραφα και στην Ευρυτανία…
Το γεφύρι, μέχρι το 1965 που το σκέπασαν τα νερά του τεράστιου ταμιευτήρα νερού που προήλθε από το φράξιμο του Αχελώου και ο οποίος εσφαλμένα από πολλούς καλείται «Τεχνητή Λίμνη Κρεμαστών», ήταν το σύμβολο της προσφοράς αλλά και του τεχνικού επιτεύγματος εκείνης της μακρινής εποχής. Από εκείνη τη φοβερή ημέρα της κατάκλυσης όμως μέχρι πριν από λίγα χρόνια που άρχισαν να στερεύουν τα ποτάμια και η βροχή πλέον να σπανίζει, τα νερά του ταμιευτήρα έπεσαν πολύ χαμηλά. Σαν φάντασμα αποκαλύφθηκε πάλι το γεφύρι και ισκιώνει πάλι την λασπωμένη κοίτη του ποταμού. Ένα φάντασμα που τρομάζει τους ντόπιους και τους περαστικούς καθώς με την γερή κατασκευή του, υπενθυμίζει το μέτρο που πρέπει να έχουν οι παρεμβάσεις του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον αφενός, και αφετέρου, την ειλικρίνεια της προσφοράς εκείνου του μεγάλου ανθρώπου, του φτωχού Μανώλη. Πράγματα που δυστυχώς σπανίζουν, σε τούτη την εποχή που ακόμη και οι καλύτερες προθέσεις, τις περισσότερες φορές αποκαλύπτεται πως δεν έχουν καθόλου θεμέλια!

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",

19/02/2008, σελ. 2, στήλη "Ανθρώπινα".

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΣΩΣΕΙ ΤΗ "ΧΟΖΟΒΙΩΤΙΣΣΑ";

Κάποιοι δεν έχουν το θεό τους και πληρώνουν να το αποδείξουν

Δυστυχώς αυτό που θαυμάστηκε ως ελληνικό τοπίο, τα τελευταία χρόνια πιέστηκε τόσο πολύ από τα συμφέροντα των αμόρφωτων επιτήδειων και την απαιδευσιά των νεόπλουτων που σχεδόν διαλύθηκε και αν επιζεί, ως σπάραγμα στο περιθώριο της ακαλαισθησίας του επιπόλαιου κέρδους μόνο ανιχνεύεται. Ορισμένα μάλιστα από τα στοιχεία που το χαρακτήριζαν, όπως για παράδειγμα τα παραδοσιακά καίκια, η απαλλοτρίωσή τους είχε το δέλεαρ της αποζημίωσης προς τους κατόχους τους που υποχρεώθηκαν μάλιστα να τα διαλύσουν και να τα πουλήσουν για καυσόξυλα!
Γι’ αυτή την απαράδεκτη, επί χρήμασι καταστροφή αυτών των καικιών ειπώθηκαν πολλά στο παρελθόν και βρέθηκε λύση ώστε κάποια εμβληματικά και ιστορικά σκάφη τουλάχιστον, σώθηκαν με την αλλαγή της χρήσης τους και χωρίς ο ιδιοκτήτης τους να υποληφθεί των οικονομικών ευεργεσιών που έτυχαν όλοι οι ομότεχνοί του.
Τον κίνδυνο της καταστροφής αντιμετωπίζει τώρα και η «Χοζοβιώτισσα», ένα πανέμορφο τρεχαντήρι 11.50 μέτρων που ανήκει στον καπετάν Κωνσταντή Χάλαρη και έχει κατασκευαστεί πριν 42 χρόνια στο περίφημο ναυπηγείο του Βαζαίου, στο Ξυλοκερατίδι. Είναι μάλιστα το τελευταίο έργο του σπουδαίου μάστορα που πλέει ακόμη στα νερά του Αιγαίου αφού όλα τα άλλα διαλύθηκαν και εκτός αυτού είναι δεμένο με τη ζωή των Αμοργινών, από την εποχή που τα μεγάλα πλοία έφταναν στο νησί μια φορά την εβδομάδα και ήταν το μόνο σκάφος που με οποιοδήποτε καιρό τους μετέφερε στον προορισμό τους. Η προσφορά που δίνουν οι τεχνοκράτες για την απόσυρση της «Χοζοβιώτισσας» στον Κωνσταντή δεν είναι ευκαταφρόνητη αλλ’ αυτός το σκέπτεται και αναζητεί λύση που έχει να κάνει με την ιστορική μνήμη της Αμοργού και βεβαίως, και με την διωκόμενη αισθητική του κυκλαδίτικου τοπίου όπου πάντοτε κυριαρχούσαν τα ομορφότερα πλεούμενα του κόσμου!

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",

10/07/2008, σελ 62, στήλη "Ανθρώπινα".

ΣΤΟ ΔΙΛΟΦΟ ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΤΖΟΝ ΚΕΝΕΝΤΙ

Δυο πράγματα σημάδεψαν τη ζωή του κυρ Ηλία, εδώ με την Αγαθή: η πείρα του πατέρα του στα βουνά και οι ιδέες του Κένεντι...

Ανεξάρτητα από το ποιος από τους δυο υποψηφίους των Δημοκρατικών προχωρήσει σήμερα στο τελικό χρίσμα για την προεδρία στις ΗΠΑ, ο Ηλίας Τσίντζος και η γυναίκα του Αγαθή, διατηρούν μια και αμετακίνητη θέση και την οποία με θάρρος εκφράζουν εδώ και σαράντα χρόνια, από τον τοίχο του σαλονιού τους στο μικρό χωριό Δίλοφο του λαρισινού κάμπου: Ψηφίζουν ακόμη τον Τζον Κέννεντι!
Πως προέκυψε όμως αυτή η θέση για την οποία ο θαλερός γέροντας, ο οποίος ξεκίνησε από το ορεινό χωριό των Τρικάλων Πολυνέρι και έγραψε τη δική του ιστορία την ταραγμένη δεκαετία 1940 - 50 για την οποία, ιδιαίτερα καμαρώνει;
Όταν ησύχασαν κάπως τα πράγματα στην Ελλάδα, διαπίστωσε πως όλα όσα είχε τραβήξει στα βουνά και τους κάμπους, δεν απόδωσαν απολύτως τίποτα και παντρεμένος ήδη, το 1964 αναζήτησε προκοπή στη Γερμανία όπου και κατάφερε να βρει μια καλή δουλειά με ικανοποιητικό μεροκάματο. Επί πλέον, εκεί του δόθηκε η δυνατότητα να μάθει, να δει και να ακούσει νέα πράγματα, μεταξύ των οποίων και πολλά για τον Τζον Κέννεντι, τον οποίο θεωρεί τον μεγαλύτερο πολιτικό του 20ου αιώνα και πιστεύει πως αν δεν τον σκότωναν στο Τέξας, η μοίρα του κόσμου σήμερα θα ήταν διαφορετική και σαφώς πολύ καλύτερη.
Έτσι, όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, ανάμεσα στα ενθύμια της ζωής του στη Γερμανία, έφερε και μια αφίσα που δείχνει τον πρόεδρο ανάμεσα στο Λευκό Οίκο και την αστερόεσσα και την τποθέτησε σε μια κορνίζα, όσο ζει να τον καμαρώνει και όταν του δίνεται η ευκαιρία να μιλάει γι’ αυτόν τον μυθικό για όλους άνθρωπο.

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",

στις 14/03/2008, σελ. 2, στήλη "Ανθρώπινα".

ΟΙ ΙΕΡΟΣΥΛΟΙ ΕΚΑΝΑΝ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥΣ

Ο Γιάννης και η Μαρία Τσόλκα, ήταν οι πρώτοι που αντίκρυσαν άδειο το τέμπο της Αγίας Παρασκευής

Ουδέποτε στην ιστορία του, ο φωλιασμένος σε κρυφό μέρος των φαραγγιών του Αρακύνθου μικρός συνοικισμός που καλείται Άνω Σοχώρια είχε καταφέρει να εξελιχθεί σε ιδιαίτερη κοινότητα και πάντα αποτελούσε εξάρτημα του γειτονικού Προυσού. Για τον ίδιο περίπου λόγο, λίγα μόνο χρόνια πριν από την οριστική ερήμωσή του λειτούργησε εκεί σχολείο και τα μαθήματα γίνονταν, πότε στο σπίτι του Τσόλκα και πότε στο γυναικωνίτη της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής. Έτσι για τη διαλυμένη κοινότητα των Ανωσοχωριτών, η εκκλησία αποτέλεσε το κέντρο της προσπάθειας για την αναζωογόνηση του χωριού τους, τουλάχιστον κατά τους θερινούς μήνες και το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής ήταν η ωραία αφορμή να συγκεντρωθούν όλοι στο χωριό, να γιορτάσουν την προστάτιδα αγία τους, να χορέψουν και να τραγουδήσουν στο χοροστάσι. Έτσι γίνονταν κάθε χρόνο και τα πράγματα πήγαιναν ευλογημένα, τόσο μάλιστα που μόνο μέσα στο χειμώνα που πέρασε, τρία σπίτια ανακαινίστηκαν και μπορούν να κατοικηθούν όλο το χρόνο. Σαν θαύμα το έβλεπαν όλοι, και καθώς πιστεύεται πως η εικόνα της Αγίας Παρασκευής ήταν θαυματουργή, έλεγαν και πως κάτι οφείλουν και στη χάρη της. Φέτος όμως τους Ανωσοχωρίτες τους βαραίνει μια έκδηλη στεναχώρια, καθώς πριν από ενάμισυ μήνα περίπου, κάποιοι άγνωστοι που γνώριζαν και την καλλιτεχνική αξία της εικόνας, ανενόχλητοι αφού στο χωριό δεν υπήρχε κανένας να τους εμποδίσει, άνοιξαν την εκκλησία και την αφαίρεσαν μαζί με μια άλλη, του Χριστού της ίδιας συναισθηματικής και καλλιτεχνικής αξίας. Παρόλες τις προσπάθειες και τις εκκλήσεις μέχρι σήμερα κανένα ευχάριστο νέο δεν έχει φθάσει στα Άνω Σοχώρια και καθώς φαίνεται, το φετινό πανηγύρι θα το σκιάζει το «μαγάρισμα» του χωριού τους όπως μας είπαν οι σχεδόν μόνιμοι κάτοικοι, Γιάννης και Μαρία Τσόλκα, οι πρώτοι που αντίκρυσαν άδεια το τέμπλο της αγαπημένης, μικρής εκκλησίας.


Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",
25/07/2008, σελ. 54, στήλη "Ανθρώπινα"

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΑΝΟΥ

Ο Βασίλης Ζήσιμος, προγραμματιστής ηλεκτρονικών υπολογιστών από τον Πλάτανο Ναυπακτίας, διαισθανόμενος από την πλευρά του το τέλος της ιστορικής κοινότητάς τους κυρίως λόγω των αλλαγών στο χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τις τραγικές συνέπειες που είχαν αυτές στην τοπική κοινωνία, ξεκίνησε και δημιούργησε πριν από τρία χρόνια ένα τηλεφωνικό κατάλογο των απανταχού Πλατανιωτών του και τον παρέδωσε ως εργαλείο επικοινωνίας στους συγχωριανούς του. Τελειώνοντας όμως αυτό το εξαιρετικά χρήσιμο κατάλογο, εκτίμησε πως αυτό που θα ήταν πραγματικό έργο, θα ήταν να καταγράψει τα γενεαλογικά δέντρα των συγχωριανών του κι έτσι ξεκίνησε να συγκεντρώνει στοιχεία από τα δημοτολόγια, τα ληξιαρχεία, τα βιβλία της εκκλησίας, άλλα αρχεία των υπηρεσιών του νομού και της διοίκησης καθώς και από τα κατάλοιπα του αείμνηστου δασκάλου Γεωργίου Κόκκα και κατάφερε μέχρι σήμερα να καταλογογραφήσει τα ονόματα 7.000 Πλατανιωτών και να μελετήσει πάνω από 300 οικογένειες φθάνοντας μάλιστα σε βάθος χρόνου, στους πρότερους από την Παλλιγενεσία χρόνους. Το γεγονός δημιούργησε ευχάριστες εντυπώσεις στους συγχωριανούς του, μεγάλος αριθμός των οποίων βρίσκεται εγκατεστημένος στην Αμερική και αλλού οι οποίοι με αυτό τον τρόπο άρχισαν να ανακαλύπτουν τις ρίζες τους και να δείχνουν ενδιαφέρον για το χωριό που αποτέλεσε εδώ και ενάμιση αιώνα την αφετηρία των προγόνων τους προς τη χώρα των μεγάλων ευκαιριών. Το ίδιο συνέβη και με όσους βρίσκονται εντός των ελληνικών συνόρων και όλοι χαιρέτησαν την ωραία αυτή πρωτοβουλία που σκοπό άλλο δεν έχει παρά να τους μάθει από πού κρατάει η σκούφια κάθε Πλατανιώτη. Το ωφέλιμο έργο βρίσκεται ήδη προς το τέλος του και είναι βέβαιο ότι αφού ο Βασίλης εξαντλήσει κάθε πιθανή πηγή πληροφοριών το επόμενο καλοκαίρι θα βρίσκεται στα χέρια κάθε Πλατανιώτη.

Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία"

27/08/2008, σελ. 52, στήλη "Ανθρώπινα"

ΜΙΑ ΚΥΡΙΑ ΑΝΩ ΤΩΝ 38.350 ΗΜΕΡΩΝ!

Ο ίδιος ήλιος ανατέλει ακόμα για την αιωνόβια κυρά Κατερίνα

Το να βγαίνεις στο μπαλκόνι και να αγναντεύεις με καθαρά ακόμα μάτια τον τόπο σου, ένα αιώνα και κάτι λίγα χρόνια παραπάνω, δεν είναι και συνηθισμένο πράγμα…
Πολύ λίγοι το καταφέρνουν αυτό και ανάμεσά τους η κυρά Κατερίνα Λουκιανού η οποία γεννήθηκε το 1903 στην Τρυπητή της Μήλου και τις μόνες ημέρες που απουσίασε από το νησί της, ήταν όταν πήγε να επισκεφτεί τα παιδιά της, στον Καναδά. Τον υπόλοιπο καιρό τον πέρασε, ανάμεσα στο Χάλακα στα κοπάδια του πατέρα της όταν ήταν κοριτσάκι και κατόπιν όταν παντρεύτηκε το 1922 τον Στέφανο Λουκιανό στο σπίτι της, να μεγαλώνει τα έξι παιδιά τους κάτω από δύσκολες συνθήκες εκείνης της εποχής. Δούλεψε σκληρά, είδε τόσα και τόσα πράγματα, από το στόλο των Γάλλων συμμάχων στον κόλπο του Αδάμαντα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τα πλοία των Γερμανών κατακτητών να γίνονται κομμάτια από τα αεροπλάνα των Άγγλων στον επόμενο μεγάλο πόλεμο. Όλα αυτά που πέρασαν μπροστά στα μάτια της πήγαν στα βιβλία της ιστορίας. Η δική της ιστορία όμως που ξεπερνά τις 38.350 σελίδες – όσες και οι ημέρες που πάνω – κάτω έζησε- θα ήταν πιο ενδιαφέρουσα λέει με νοσταλγία, αν είχε τον άντρα της, ο οποίος ήταν σπουδαίος μαραγκός και έσβησε ξαφνικά ένα πρωί, πριν από 64 χρόνια και την άφησε μόνη.
Η κυρά Κατερίνα της οποίας η μνήμη λειτουργεί εκπληκτικά όταν θυμάται την παιδική της ηλικία, είναι σίγουρα η πιο μακρόβια κάτοικος της Μήλου και ζει με την 80χρονη κόρη της Μαρία η οποία κι αυτή είναι χήρα αρκετά χρόνια και κάθε πρωί σηκώνεται και βλέπει και τον ίδιο ήλιο να φωτίζει τη Μήλο, όπως πριν 105 χρόνια!


Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",
03/08/2008, σελ. 62, στήλη "Ανθρώπινα"

Ο ΗΧΟΣ ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΒΑΘΙΕΣ ΡΙΖΕΣ

Ο βιολιτζής Γιώργος Πότσιος ή Ζιαβλάνης

από την Πρασιά Απεράντιου - Ευρυτανίας

Το νοιώθεις στο αέρα· όταν βρίσκεσαι σε κάποιο πανηγύρι που γίνεται σε τίποτα απόμερες, λησμονημένες γωνιές της Ελλάδας πως πέρα από τα συμβολικά της στοιχεία, εκείνο που ενώνει την κοινότητα είναι πάντα ένας άνθρωπος ο οποίος λόγω ηλικίας συνήθως αλλά και πεπραγμένων του βίου, συγκεντρώνει το σεβασμό και απολαμβάνει την ηθική εκτίμηση όλων ανεξαιρέτως των μετεχόντων στο αντάμωμα.
Το γεγονός πολλές φορές ξεφεύγει από τα αόρατα προστατευτικά δεσμά του οικείου περιβάλλοντος και αυτός ο άνθρωπος συχνά κινδυνεύει να γίνει βορά του αδηφάγου συστήματος που λέγεται προβολή – ανεξάρτητα αν και πολλές φορές ο ίδιος με την άνεση της αθωότητας το επιδιώκει. Σαφώς και το πανούργο αυτό σύστημα αυτό έχει παντού τους πράκτορές του, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις ο κίνδυνος προέρχεται κυρίως από το εσωτερικό της ίδιας της κοινότητας και από τις αντιλήψεις της.
Ο λόγος για τον αυτοδίδακτο βιολιστή Γιώργο Πότσιο ή Ζιαβλάνη όπως τον ξέρουν όλοι οι άνθρωποι εκεί κατά μεριά του Απεράντιου και της Αργιθέας ο οποίος είναι ο τελευταίος από τους παλιούς μουσικούς του τόπου που ξέρει να παίζει ακόμη με τον γνήσιο τρόπο που υπαγορεύει η μακρά μουσική παράδοση εκείνης της περιοχής.
Έτσι ο ευθυτενής μπάρμπα Γιώργος, είχε και αυτός τη θέση του τις προάλλες στο αναγεννημένο πανηγυράκι του Προδρόμου στον ομώνυμο συνοικισμό της Πρασιάς Ευρυτανίας, θέση που απαίτησαν με καλό τρόπο οι συγχωριανοί του και ευγενώς προσφέρθηκε από τους ομοτέχνους του. Σαν έπιασε λοιπόν το δοξάρι και άρχισε να παίζει, όλοι κατάλαβαν πως οι κόποι για το ζωντάνεμα του χωριού τους δεν πάνε χαμένοι γιατί εκεί υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που αρδεύουν διαρκώς την παράδοση και έχουν τόσο δυνατές ρίζες που κανένας αέρας δεν πρόκειται να τους παρασύρει…



Δημοσιεύτηκε στην "Ελευθεροτυπία",
24/09/2008, σελ. 62, "Ανθρώπινα"